Aytun Aktan

Aytun Aktan

Son Yazısı
Arşimet prensibi ve suyun altında kalan gerçekler

Eğitim sisteminde bir yılın diğerini tutmadığını düşünürsek kaldırma kuvvetinin fizik formülünü öğrendiğimde sanırım lise yıllarımın başındaydım. Tabii ki bugün aklımda kalan formülden çok Arşimet’in hamamdan eureka (buldum) diyerek fırlayan yarı çıplak halinin hikayesi. Kral II. Hieron’un yaptırdığı tacın saf altın olup olmadığını anlamaya çalışan Arşimet, hamamda yıkanırken suyun kaldırma...

...devamını oku
Arşimet prensibi ve suyun altında kalan gerçekler

Eğitim sisteminde bir yılın diğerini tutmadığını düşünürsek kaldırma kuvvetinin fizik formülünü öğrendiğimde sanırım lise yıllarımın başındaydım. Tabii ki bugün aklımda kalan formülden çok...

27 Mart Dünya Tiyatro Günü kutlu olsun: Yaşasın tiyatro

Türkiye’de tiyatro, özellikle ödeneksiz bırakılan özel tiyatrolar için her geçen yıl daha ağırlaşan ekonomik koşullar altında var olmaya çalışıyor. Artan salon kiraları, üretim maliyetleri...

Taşranın sıkışmış zamanı, sessiz çöküşü ve vanya dayı

Bu hafta konuklarımız modern tiyatronun büyük ismi Anton Pavloviç Çehov ve İstanbul Devlet Tiyatrosu’nun Mehmet Birkiye imzalı rejisiyle sahnelenen Vanya Dayı oyunu. Yazarımızın aynı zamanda bir tıp...

Türkiye’de 8 Mart: Bir mücadelenin tarihi ve feminist tiyatro

Yaşı yetenler hatırlayacaktır, insanların öldüğü gerçek bir savaşı, 2003’ün mart ayında canlı yayında izlemiştik. Bu bir ilkti. Irak, ABD tarafından bombalanıyordu. O tarih savaşın sıcaklığını değil...

Biz gidemiyorsak onlar gelsin: NO Tiyatro ve Vajra Theatre

Tiyatro yapmak her dönem farklı zorluklarla mücadele gerektirdi. Peki bu işi hep sahnede olmak, eylemde olmak olarak düşünerek kendimizi dar bir alana sıkıştırmadık mı? Sanat eğitmenleri nasıl...

Toplumsal mutabakatın tribün hali

Yıllarını spor, özellikle de futbol yazarlığına vermiş yetkin isimler gazetemizdeyken köşemi bu konuya ayırmam tuhaf görünebilir. Ama bazı gözlemler kayda geçmeli. Bu sebeple hafta sonu köşem...

Khôra: Bir arada ama karışmadan

Tiyatro üzerine yazarken çoğu zaman iki ayrı soruya yanıt arıyorum. Biri “ne anlatıyor?”, diğeri “nasıl anlatıyor?” soruları. Çağın en yakıcı meselelerinden olan göç, aidiyet, sınır, birlikte...

Haldun Dormen'in ardından

Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nin fuayesi, bazı sabahlar bir şehirden daha büyük olur. Geçtiğimiz pazar da öyleydi. Haldun Dormen’i uğurlamak için toplanmış kalabalık, kapıdan içeri adımını atar...

Seyirci olmanın yazılı olmayan sözleşmesi üzerine

Hemen her hafta sahnede seyrettiklerimizle ilgilensem de “seyreden, seyirci olan” tarafla da ilgilenme zamanı geldi de geçiyor. Salon ışıkları karardığında sadece sahne aydınlanmaz; aslında bir...

Cinema Jazireh, ahlâk kimin bedeni üzerinden kurulur?

Yazmak için heyecanlandığım Cinema Jazireh (Kino Džazíra) filmi ile bu hafta sonu buluşmuş olduk. Gözde Kural’ın yönettiği, Türkiye, İran, Bulgaristan ve Romanya ortak yapımı bu filmi ancak...

Monologlar müzesi, hafızanın, ısrarın, direnişin tiyatrosu

Yeni yılın ilk hafta sonunda sizi Monologlar Müzesi’ne davet ediyorum. Bu, bir tiyatro fikrinin, tiyatro mekânının ve tiyatro oyunlarının adlarının toplamı aslında.Balat’ta hayat bulan ve odağında...

En Sevdiğinden Başla: Kendini görmenin bedeli üzerine bir tiyatro

Tiyatro Hemhâl’in bu sezon en çok konuşulan işleri arasında yer alan En Sevdiğinden Başla’yı izleyeli üç haftayı geçti. Neresinden başlayacağımı bilemediğim için uzun süre yazamadım; oysa oyunun...

Herkes için adalet arayışında: 15. Suç ve Ceza film festivali

Önüm arkam, sağım solum sobe, saklanmayan ebe. Epeydir halktan en iyi saklanan şey ne derseniz, adalet derim. Mahkeme salonlarından başlayarak, vicdanlarımızdaki adalet duygusuna varana dek büyük...

Oyun Atölyesi’nden Baba: Bir zihnin çöküş portresi

Ömür uzadıkça sorunlar da artıyor. Demans, özellikle ileri yaşlarda görülen ve hafızayı, düşünme becerilerini ve günlük yaşamı sürdürebilme yeteneğini bozan bir beyin fonksiyonu kaybı. Alzheimer...

"Yeryüzünün bütün karıncaları birleşince" Filler ve karıncalar üzerine bir sahneleme anatomisi

Yaşar Kemal’in masal öğeleri taşıyan eserleri, kitap sayfalarından tiyatro sahnelerine taşınıyor. Geçtiğimiz sezon Şehir Tiyatroları’nın sahneye koyduğu ve adaylıklar ile ödüller alan Ağrı Dağı...

Postdramatik tiyatro: Metnin ötesine geçen bir sahne arayışı

Sezon tüm hızıyla başladı. Tiyatro tutkunları için heyecanla beklenen 29. İstanbul Tiyatro Festivali ise 20 ekimde başladı. Festival bir ay boyunca çeşitli salonlarda, farklı mekanlarda...

Afife Tiyatro Ödülleri için öz eleştiri zamanı

Spor müsabakalarında kimin kiminle, nasıl yarışacağı bellidir ve kazanalar bu kurallara göre ilan edilir. Elbette hile, şike, doping gibi ahlak dışı hareketleri dışarıda bırakarak. Peki ya edebiyat...

Gerçek ötesi dünyadan postdramatik tiyatroya

Tiyatro zamanın ve toplumun değişen ihtiyaçlarına göre şekillenmeye devam eden, adeta canlı bir organizma. Bu değişimleri politik tiyatrodan başlayarak ezilenlerin tiyatrosuna kadar getirmiştim. Bu...

32. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali: Sinema barıştır, özgürlüktür, umuttur!

Bu hafta güneşe ateş edenlerin diyarı Adana’nın, 32. kez düzenlenen Uluslararası Altın Koza Film Festivali’nden konuşalım. Açılışı yarın yani 22 Eylül’de gerçekleşecek festival, 28 Eylül’de...

Baskı altında tiyatro ve festivaller

Aytun AktanTürkiye’de sokak tiyatrosu ve ezilenlerin tiyatrosu konularında uzun yıllardır çalışan dostumun İran tiyatrosu hakkında paylaştıkları oldukça ilgi çekiciydi. Ben de sinemasına daha...

Tiyatronun sokağa inişi ve ezilenlerin tiyatrosu

Tiyatro bazen devasa salonlarda, göz kamaştırıcı dekorların ve teknolojik gösterilerin içinde kendini gösterir. Ama bazen de bütün bu yüklerden kurtulmak ister; en yalın hâline dönüp sokağa iner...

Tiyatroda yoksulluğun estetiği ve Jerzy Grotowski

Son sürat fakirleşen bir halkın tiyatrosu kaçınılmaz olarak yoksul oluyor. Düşük bütçeli, sandalye dekorlu, spot ışıklı, gündelik kıyafetli, az oyunculu, kolay turne yapabilen oyunların fazlalığı...

Absürt tiyatro ve gelmeyen Godot

Canım okur, size bir soru: “Son dönemde yaşadıklarımız, tanık olduklarımız ya da öğrendiklerimiz bir tiyatro metni olarak önümüze gelseydi, buna absürt mü derdiniz, trajikomik mi?” Trajedisi mağdur...

Genco Erkal’a saygı duruşu

Bir ülkenin belleğinde bazı sesler vardır ki, suskunluğun hüküm sürdüğü zamanlarda dahi yankılanmaya devam eder. Tiyatro sanatçısı, yönetmen, çevirmen ve bir aydın olarak Genco Erkal, Türkiye’de...