Kazancı Kadar Cezası da Yüksek! Özel İzinle Yetiştiriliyor: 1 Dönümden 400-600 Kilogram Elde Ediliyor
Osmanlı zamanında adı ecza defterlerinde bile yer alan salep Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde "Orkide bitkisinin kökünden elde edilen nişasta benzeri toz ve bu tozdan yapılan sıcak içecek…” olarak geçiyor. Ülkemizde yetiştirilmesi özel izne bağlı olan salep yumrusunu, izinsiz toplamanın cezası 2024 yılında 387 bin TL olarak geçiyor.
Ekonomik değerinin yüksek olması ve yumrularının toz haline getirilerek içecek, dondurma, pastacılık ve kimya sektörlerinde kullanılması dolayısıyla talep gören salep orkidesinin Samsun'daki üretim alanı her geçen yıl artıyor.
Samsun'un 19 Mayıs ilçesinde ekimine 2016'da 6 dönüm arazide başlanan salep orkidesinin üretim alanı bu yıl 120 dönüme, üretici sayısı da 500'e çıktı.
Ekolojik Üreticiler Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (EKOMDER) Başkan Yardımcısı Cihan Fatih Yıldırım, AA muhabirine, salebin küçük alanda büyük getirisi olan bir ürün olduğunu söyledi.
Bir dönüm araziden ortalama 1 ton yaş salep hasadı yapılabildiğini anlatan Yıldırım, "Toplanan salep orkidesinin yumruları alındıktan sonra yeniden dikilme işlemi yapılıyor ve gerisi üreticiye kar olarak kalıyor. Salep üretiminde gübre kullanmayız, ilaç kullanmayız, çapa yapmayız, sulama yapmayız. Yani sulama sistemlerine, traktöre gerek yok, mazot gideri yok. Sadece el işçiliğiyle söküm ve dikim işlemi yapılır." dedi.
Yıldırım, bu yıl başlayan hasat döneminin haziran sonuna kadar süreceğine değinerek, şunları kaydetti:
"Saleplerimizi topraktan çıkardığımız zaman eğer kurutma işlemi yapmak istersek onları önce yıkıyoruz. Sonra sıcak suda haşlıyoruz 10 dakika, ardından bizim kurutma tesisimiz olduğu için kurutma tesisimizde kurutabiliyoruz. Kurutma tesisi olmayanlar bunu ipe dizip de kurutabilirler. Kurutma işlemi 15-20 gün civarında sürmektedir. Kurutulmuş salebin fiyatı da kalitesine ve berraklığına göre değişiklik göstermektedir."
Tarım ve Orman Bakanlığı ile salep üretimin Türkiye'de yaygınlaştırılması projesi yaptıklarını anlatan Yıldırım, "Şimdi Türkiye'nin hemen hemen bütün illerine salep tohumu gönderiyoruz. Salep ufak alanda getirisi yüksek bir ürün. Bir aile, 200-300 metrekarelik bir alana yetiştirdiği saleple yıllık geçimini rahatça sağlayabilir." ifadesini kullandı.
Yıldırım, üreticiye salep alım garantisi de verdiklerini dile getirerek, salebin doğadan izinsiz toplanmasının yasak ve cezasının da 370 bin lira olduğunu sözlerine ekledi.
